Đặc San Xuân 2016
Đời Sống Thật Của Người Già
Những Bài Viết Khác
Nguyễn Huỳnh Mai
ĐỜI SỐNG THẬT CỦA NGƯỜI GIÀ.
Nếu muốn cuộc đời về già của mình có hữu lợi cho chính mình, cho tha nhân thì trước nhất phải biết giới hạn những sinh hoạt, công việc của mình sao cho phù hợp với số tuổi và sức khỏe của mình.
Sau đó phải xem xét khả năng của mình đối với số tuổi hiện tại. Quán xét và quán chiếu giữa mộng và thực hay cái gì mà mình muốn, mình ưa thích, ước mong hoàn thành với hiện trạng thực tế là mình có thể làm được gì, tới đâu, bao nhiêu.
Tránh xa trường hợp của những người cao vọng, sống trong ước mơ là mình sẽ thế này thế kia, và thường quan trọng hóa chính mình để mãi mãi sống trong hoài vọng, tự dằn vặt lấy mình hay hốt hoảng trước tuổi già, rồi tìm cách vớt vát lại tuổi thanh xuân, bằng vật chất hay chỉnh sửa sao cho trẻ lại và sống trong tâm trạng luôn cảm thấy bất an.
Càng lớn tuổi, càng già, càng nên buông xả, bình an với lý tự nhiên sẽ được an lạc.
Càng già càng phải sống nhiều với hiện tại và nhớ mình nhiều hơn để không bước những bước sai lầm từ sinh hoạt đời lẫn sinh hoạt đạo, từ đời sống vật chất đến đời sống tâm linh.
Bình thường hoá chính mình, nhớ tuổi thọ của mình, biết được giới hạn của khả năng về già của mình. Đó mới chính là đời sống thật của mình để tránh đau khổ về già.
KHÔNG CHẦN CHỜ BUÔNG RƠI CÁI MUỐN.
Càng lớn tuổi càng thấy một cách rõ rệt là một đời sống âm thần, kín đáo, ít người biết đến mới chính là một đời sống an lạc, một đời sống thật với chính mình vì mình không chạy theo ảo tưởng.
Khi theo đuổi những gì mình muốn trong ảo tưởng, thì mình cứ cố làm theo cái người mà mình muốn trở thành. Khi muốn một người mà mình muốn trở thành, mình sẽ hướng cuộc đời, việc làm của mình theo chiều hướng bất định, chỉ vì cái người mà mình muốn trở thành đó hoàn toàn không phải là mình – không phải là cái tôi thật sự.
Khi mình sống với cái “tôi không phải là mình” thì cuộc sống sẽ đầy lo sợ bất an.
Khi tìm cách sống để trở nên một người mà mình mơ ước, một người mà mình muốn trở thành, mình sẽ cố gắng làm sao cho nó có một hình ảnh đẹp, lý tưởng, hoàn hảo. Mình sẽ tôn thờ hình ảnh đó. Mình sẽ vui mừng khi thành công và đau khổ sợ hãi khi thất bại, chỉ vì mình sợ hoen ố, làm xấu đi cái người mà mình muốn trở thành đó.
Quán chiếu chính mình, quán chiếu những người quanh mình, những người tiếng tăm, có danh vọng cao và bỗng bị rớt xuống tù tội, đối mặt trước tòa án, đối mặt với quần chúng, với những người từng quý trọng, ngưỡng mộ họ.
Sống trong tâm trạng ước muốn trở thành người mà mình mơ ước, thật là một cuộc sống vừa bấp bênh, vừa bất trắc, càng về già càng thất vô vọng, buồn bã, bất lực vì những gì ước mong chắc chắn sẽ không tới, không đạt thành.
Với một tâm trạng bất an, tuyệt vọng, buồn bã thì làm sao ta có thể có một cuộc sống bình yên lúc tuổi xế chiều. Làm sao tâm ta có thể trong trắng bình an để phút lâm chung có thể nhẹ nhàng ra đi trong ánh hào quang của Chư Phật khi tâm ta u tối, sợ sệt, hoảng hốt, vấn vương với cái muốn.
Không thể chần chừ, chờ đợi buông rơi cái muốn. Cái muốn đã ngăn chận đường tu của bao người đã chọn cho mình một con đường giải thoát.
BÌNH TÂM THÌ ÍT BỆNH HOẠN.
Cái gì mà con người muốn đạt được để có lợi cho chính mình và người xung quanh liên quan đến mình là sự bình tâm.
Sự bình tâm là sự quân bình của tâm hồn. Không cảm thấy mình cao quá, vật chất quá hay tâm linh quá, mà mình phải đứng vững hai chân trên mặt đất, gần gũi với con người, nhìn mình cho rõ và nhìn mình cũng thật rõ – hay còn gọi là thấy rõ chân tướng của mọi sự vật.
Chỉ có nhìn rõ, thấu chân tướng của mọi sự vật thì cuộc đời, đời sống tinh thần và vật chất mình mới không bị chao đảo. Mới không thấy lúc này như vầy và lúc khác lại thay đổi cái nhìn hay lúc thương lúc ghét, lúc giận lúc yêu.
Phải bình tâm nhận ra chân tướng mọi sự vật thì mới không bị ảnh hưởng của mọi xúc tác bên ngoài, lẫn cảm xúc cá nhân của riêng mình.
Sự vật quanh ta thay đổi không quan trọng bằng ta thay đổi. Có nhiều lúc quanh ta không thay đổi nhưng ta tưởng nó thay đổi vì chính nội tâm mình biến chuyển, chuyển hướng xoay chiều, làm đảo lộn mọi thứ vì chính sự thay đổi trong tâm ta đã làm cho mọi thứ quanh ta bị ảnh hưởng. Đó là những trận bão lòng khiến cho nội tâm và ngoại cảnh bất an, xoay chiều, đổi hướng.
Nội tâm xoay chiều đổi hướng liên tục khiến cho cuộc sống bất an thì đó là do ta mà ta không biết.
Đức Thầy đã dạy một câu ngắn, gọn nhưng nhiều ý nghĩa “Tâm bình tịnh được thì phát huệ”. Đó là một yếu chỉ của Đấng Tôn Sư khuyên ta nên trụ tâm trụ tánh.
Tâm trụ, thì ý trụ, thân trụ, bệnh hoạn của người già hầu như vì hay suy nghĩ lung tung, từ quá khứ đến tương lai.
Người già sống bình tâm, có trí tuệ, sẽ có một đời sống ít bệnh hoạn.
CÁI THẤY VÀ BIẾT BẢO VỆ TÂM NÃO NGƯỜI GIÀ.
Nếu sống trong cái biết, sự suy nghĩ sẽ dừng lại. Sự lo sợ, đau khổ, nghi ngại bỗng chấm dứt.
Chính sự suy nghĩ, tính toán, lo toan, quá khứ, tương lai đầy ấp trong trí óc khiến ta lúc nào cũng bất an lo sợ.
Sự suy nghĩ, đã ảnh hưởng toàn thân khiến thân thể và trí óc ta trở nên hao mòn, bệnh hoạn và mệt mỏi.
Nếu khi ta suy nghĩ dựa vào những tính toán lạc quan khiến ta sung sướng lúc đó, tràn ngập hạnh phúc lúc đó, thì lúc khác lại lo lắng bàng hoàng khi lo sợ mất mát, thất bại hay cô đơn yếu đuối lúc về già.
Cái biết khiến ta chấp nhận vì đó là sự thật dù vui buồn, hay sẽ già yếu.
Hai chữ chấp nhận giúp ta bình tĩnh và sống với tình huống hiện tại không mộng mơ, không ảo giác.
Nếu tâm ta cứ bị sự suy nghĩ giày vò lôi kéo liên miên thì ta cứ sống mênh mông bềnh bồng trong thứ ảo giác thay đổi liên hồi. Ta đi đứng nằm ngồi như người mộng du và mỗi khi chạm vào sự thật hoàn toàn khác với sự suy nghĩ thì ta bỗng tức giận và bị xúc tác liên hồi bởi cảm xúc lúc hài lòng, lúc không hài lòng, lúc thấy thương, lúc thấy ghét, lúc hy vọng và lúc khác lại tuyệt vọng. Và sự bất an khiến ta mệt mỏi, bần thần, bải hoải.
Càng lớn tuổi, ta càng cần sống thu gọn trong cái Thấy và Biết để ta không bị quật ngã liên miên bởi cảm xúc bất an do sự suy nghĩ miên man.
Chính sự suy nghĩ miên man khiến tâm não ta tràn đầy sợ hãi lúc tuổi già, lo sợ mất sự sống, mất sức khỏe, mất thời gian thụ hưởng, và nhất là không biết đi về đâu. Có bao nhiêu chuyện cần làm và không biết khi nào ra đi vĩnh viễn.
Chỉ có cái Thấy và Biết mới bảo vệ được tâm não người già, và giúp họ được sống bình an.
THANG THUỐC BỔ DƯỠNG NHẤT CHO NGƯỜI GIÀ.
Bớt nghĩ đến tuổi tác của mình cũng là một trong những chìa khoá giúp cho tâm mình được bình an.
Khi tâm trí cứ hay nghĩ đến tuổi tác của mình mỗi ngày trôi qua, và những ngày tháng năm sẽ đến khiến mình lo lắng nghĩ đến những ngày còn lại của mình bị thu ngắn dần. Nỗi lo sợ mất mát, sự ra đi vĩnh viễn và xa con cháu, bỏ lại tiền của đưa đến tâm trạng bất an, lo lắng không biết mình sẽ chết ra sao, đau ốm bệnh tật, chết bất ngờ, hay chết dần trên giường bệnh; chết ở nhà hay cô đơn trong nhà dưỡng lão.
Khi chết đi đám tang sẽ ra sao, hình nào con cháu sẽ dùng khi làm lễ tang, ông sư, ông cha nào sẽ làm lễ, chôn ở đâu, thiêu thế nào, con cháu có đủ tiền lo đám tang, có nên nhận hoa hay nhận tiền làm phước. Có người lại lo không biết con cháu có làm giỗ hay thờ phượng mình không?
Có bao nhiêu người già đang sống mà tính chuyện chết và thời gian còn lại chỉ là thời gian tính chuyện chết chóc, buồn bã, giận hờn chuyện quá khứ, toan tính chuyện để chuẩn bị lìa đời.
Có không biết bao nhiêu người già đã sống bởi sự ảnh hưởng của các ông thầy bói, thầy tử vi và họ đã không sống thật, hưởng thật đời sống của họ lúc tuổi già.
Không thường xuyên nghĩ đến tuổi già không có nghĩa là quên mất tuổi của mình. Biết tuổi của mình và chấp nhận nó để sống có chừng mực theo tuổi tác. Không tìm cách quên để ăn chơi, đàng điếm, hay ăn mặc, sửa hình sửa dạng để tự dối mình. Vì càng cố công làm mình trẻ thì càng sống xa rời thực tế, và càng lo sợ tuổi già hơn.
Sống trong tâm trạng chấp nhận và bình an là một thang thuốc bổ dưỡng quý giá nhất mà người già cần có được để sống những ngày còn lại cho ra con người.
ĐỜI SỐNG THẬT CỦA NGƯỜI GIÀ.
Nếu muốn cuộc đời về già của mình có hữu lợi cho chính mình, cho tha nhân thì trước nhất phải biết giới hạn những sinh hoạt, công việc của mình sao cho phù hợp với số tuổi và sức khỏe của mình.
Sau đó phải xem xét khả năng của mình đối với số tuổi hiện tại. Quán xét và quán chiếu giữa mộng và thực hay cái gì mà mình muốn, mình ưa thích, ước mong hoàn thành với hiện trạng thực tế là mình có thể làm được gì, tới đâu, bao nhiêu.
Tránh xa trường hợp của những người cao vọng, sống trong ước mơ là mình sẽ thế này thế kia, và thường quan trọng hóa chính mình để mãi mãi sống trong hoài vọng, tự dằn vặt lấy mình hay hốt hoảng trước tuổi già, rồi tìm cách vớt vát lại tuổi thanh xuân, bằng vật chất hay chỉnh sửa sao cho trẻ lại và sống trong tâm trạng luôn cảm thấy bất an.
Càng lớn tuổi, càng già, càng nên buông xả, bình an với lý tự nhiên sẽ được an lạc.
Càng già càng phải sống nhiều với hiện tại và nhớ mình nhiều hơn để không bước những bước sai lầm từ sinh hoạt đời lẫn sinh hoạt đạo, từ đời sống vật chất đến đời sống tâm linh.
Bình thường hoá chính mình, nhớ tuổi thọ của mình, biết được giới hạn của khả năng về già của mình. Đó mới chính là đời sống thật của mình để tránh đau khổ về già.
KHÔNG CHẦN CHỜ BUÔNG RƠI CÁI MUỐN.
Càng lớn tuổi càng thấy một cách rõ rệt là một đời sống âm thần, kín đáo, ít người biết đến mới chính là một đời sống an lạc, một đời sống thật với chính mình vì mình không chạy theo ảo tưởng.
Khi theo đuổi những gì mình muốn trong ảo tưởng, thì mình cứ cố làm theo cái người mà mình muốn trở thành. Khi muốn một người mà mình muốn trở thành, mình sẽ hướng cuộc đời, việc làm của mình theo chiều hướng bất định, chỉ vì cái người mà mình muốn trở thành đó hoàn toàn không phải là mình – không phải là cái tôi thật sự.
Khi mình sống với cái “tôi không phải là mình” thì cuộc sống sẽ đầy lo sợ bất an.
Khi tìm cách sống để trở nên một người mà mình mơ ước, một người mà mình muốn trở thành, mình sẽ cố gắng làm sao cho nó có một hình ảnh đẹp, lý tưởng, hoàn hảo. Mình sẽ tôn thờ hình ảnh đó. Mình sẽ vui mừng khi thành công và đau khổ sợ hãi khi thất bại, chỉ vì mình sợ hoen ố, làm xấu đi cái người mà mình muốn trở thành đó.
Quán chiếu chính mình, quán chiếu những người quanh mình, những người tiếng tăm, có danh vọng cao và bỗng bị rớt xuống tù tội, đối mặt trước tòa án, đối mặt với quần chúng, với những người từng quý trọng, ngưỡng mộ họ.
Sống trong tâm trạng ước muốn trở thành người mà mình mơ ước, thật là một cuộc sống vừa bấp bênh, vừa bất trắc, càng về già càng thất vô vọng, buồn bã, bất lực vì những gì ước mong chắc chắn sẽ không tới, không đạt thành.
Với một tâm trạng bất an, tuyệt vọng, buồn bã thì làm sao ta có thể có một cuộc sống bình yên lúc tuổi xế chiều. Làm sao tâm ta có thể trong trắng bình an để phút lâm chung có thể nhẹ nhàng ra đi trong ánh hào quang của Chư Phật khi tâm ta u tối, sợ sệt, hoảng hốt, vấn vương với cái muốn.
Không thể chần chừ, chờ đợi buông rơi cái muốn. Cái muốn đã ngăn chận đường tu của bao người đã chọn cho mình một con đường giải thoát.
BÌNH TÂM THÌ ÍT BỆNH HOẠN.
Cái gì mà con người muốn đạt được để có lợi cho chính mình và người xung quanh liên quan đến mình là sự bình tâm.
Sự bình tâm là sự quân bình của tâm hồn. Không cảm thấy mình cao quá, vật chất quá hay tâm linh quá, mà mình phải đứng vững hai chân trên mặt đất, gần gũi với con người, nhìn mình cho rõ và nhìn mình cũng thật rõ – hay còn gọi là thấy rõ chân tướng của mọi sự vật.
Chỉ có nhìn rõ, thấu chân tướng của mọi sự vật thì cuộc đời, đời sống tinh thần và vật chất mình mới không bị chao đảo. Mới không thấy lúc này như vầy và lúc khác lại thay đổi cái nhìn hay lúc thương lúc ghét, lúc giận lúc yêu.
Phải bình tâm nhận ra chân tướng mọi sự vật thì mới không bị ảnh hưởng của mọi xúc tác bên ngoài, lẫn cảm xúc cá nhân của riêng mình.
Sự vật quanh ta thay đổi không quan trọng bằng ta thay đổi. Có nhiều lúc quanh ta không thay đổi nhưng ta tưởng nó thay đổi vì chính nội tâm mình biến chuyển, chuyển hướng xoay chiều, làm đảo lộn mọi thứ vì chính sự thay đổi trong tâm ta đã làm cho mọi thứ quanh ta bị ảnh hưởng. Đó là những trận bão lòng khiến cho nội tâm và ngoại cảnh bất an, xoay chiều, đổi hướng.
Nội tâm xoay chiều đổi hướng liên tục khiến cho cuộc sống bất an thì đó là do ta mà ta không biết.
Đức Thầy đã dạy một câu ngắn, gọn nhưng nhiều ý nghĩa “Tâm bình tịnh được thì phát huệ”. Đó là một yếu chỉ của Đấng Tôn Sư khuyên ta nên trụ tâm trụ tánh.
Tâm trụ, thì ý trụ, thân trụ, bệnh hoạn của người già hầu như vì hay suy nghĩ lung tung, từ quá khứ đến tương lai.
Người già sống bình tâm, có trí tuệ, sẽ có một đời sống ít bệnh hoạn.
CÁI THẤY VÀ BIẾT BẢO VỆ TÂM NÃO NGƯỜI GIÀ.
Nếu sống trong cái biết, sự suy nghĩ sẽ dừng lại. Sự lo sợ, đau khổ, nghi ngại bỗng chấm dứt.
Chính sự suy nghĩ, tính toán, lo toan, quá khứ, tương lai đầy ấp trong trí óc khiến ta lúc nào cũng bất an lo sợ.
Sự suy nghĩ, đã ảnh hưởng toàn thân khiến thân thể và trí óc ta trở nên hao mòn, bệnh hoạn và mệt mỏi.
Nếu khi ta suy nghĩ dựa vào những tính toán lạc quan khiến ta sung sướng lúc đó, tràn ngập hạnh phúc lúc đó, thì lúc khác lại lo lắng bàng hoàng khi lo sợ mất mát, thất bại hay cô đơn yếu đuối lúc về già.
Cái biết khiến ta chấp nhận vì đó là sự thật dù vui buồn, hay sẽ già yếu.
Hai chữ chấp nhận giúp ta bình tĩnh và sống với tình huống hiện tại không mộng mơ, không ảo giác.
Nếu tâm ta cứ bị sự suy nghĩ giày vò lôi kéo liên miên thì ta cứ sống mênh mông bềnh bồng trong thứ ảo giác thay đổi liên hồi. Ta đi đứng nằm ngồi như người mộng du và mỗi khi chạm vào sự thật hoàn toàn khác với sự suy nghĩ thì ta bỗng tức giận và bị xúc tác liên hồi bởi cảm xúc lúc hài lòng, lúc không hài lòng, lúc thấy thương, lúc thấy ghét, lúc hy vọng và lúc khác lại tuyệt vọng. Và sự bất an khiến ta mệt mỏi, bần thần, bải hoải.
Càng lớn tuổi, ta càng cần sống thu gọn trong cái Thấy và Biết để ta không bị quật ngã liên miên bởi cảm xúc bất an do sự suy nghĩ miên man.
Chính sự suy nghĩ miên man khiến tâm não ta tràn đầy sợ hãi lúc tuổi già, lo sợ mất sự sống, mất sức khỏe, mất thời gian thụ hưởng, và nhất là không biết đi về đâu. Có bao nhiêu chuyện cần làm và không biết khi nào ra đi vĩnh viễn.
Chỉ có cái Thấy và Biết mới bảo vệ được tâm não người già, và giúp họ được sống bình an.
THANG THUỐC BỔ DƯỠNG NHẤT CHO NGƯỜI GIÀ.
Bớt nghĩ đến tuổi tác của mình cũng là một trong những chìa khoá giúp cho tâm mình được bình an.
Khi tâm trí cứ hay nghĩ đến tuổi tác của mình mỗi ngày trôi qua, và những ngày tháng năm sẽ đến khiến mình lo lắng nghĩ đến những ngày còn lại của mình bị thu ngắn dần. Nỗi lo sợ mất mát, sự ra đi vĩnh viễn và xa con cháu, bỏ lại tiền của đưa đến tâm trạng bất an, lo lắng không biết mình sẽ chết ra sao, đau ốm bệnh tật, chết bất ngờ, hay chết dần trên giường bệnh; chết ở nhà hay cô đơn trong nhà dưỡng lão.
Khi chết đi đám tang sẽ ra sao, hình nào con cháu sẽ dùng khi làm lễ tang, ông sư, ông cha nào sẽ làm lễ, chôn ở đâu, thiêu thế nào, con cháu có đủ tiền lo đám tang, có nên nhận hoa hay nhận tiền làm phước. Có người lại lo không biết con cháu có làm giỗ hay thờ phượng mình không?
Có bao nhiêu người già đang sống mà tính chuyện chết và thời gian còn lại chỉ là thời gian tính chuyện chết chóc, buồn bã, giận hờn chuyện quá khứ, toan tính chuyện để chuẩn bị lìa đời.
Có không biết bao nhiêu người già đã sống bởi sự ảnh hưởng của các ông thầy bói, thầy tử vi và họ đã không sống thật, hưởng thật đời sống của họ lúc tuổi già.
Không thường xuyên nghĩ đến tuổi già không có nghĩa là quên mất tuổi của mình. Biết tuổi của mình và chấp nhận nó để sống có chừng mực theo tuổi tác. Không tìm cách quên để ăn chơi, đàng điếm, hay ăn mặc, sửa hình sửa dạng để tự dối mình. Vì càng cố công làm mình trẻ thì càng sống xa rời thực tế, và càng lo sợ tuổi già hơn.
Sống trong tâm trạng chấp nhận và bình an là một thang thuốc bổ dưỡng quý giá nhất mà người già cần có được để sống những ngày còn lại cho ra con người.
Những Bài Viết Khác